رویکردهای نوین در مهندسی آب و محیط‌زیست

چکیده هدف: هدف از این تحقیق بررسی اثر فرسایش هزاردره بر هدررفت عناصر غذایی خاک و خصوصیات خاک در استان خوزستان است. برای این منظور حوضه مورد مطالعه به دو بخش تحت حفاظت و بدون حفاظت تقسیم شد که در بخش تحت حفاظت آن فعالیت‌های آبخیزداری از قبیل ساخت تراس، احیاء و پراکندگی پوشش گیاهی و سدهای چپری احداث شده است و در بخش فرسایشی کارهای حفاظتی انجام نشده است.
 مواد وروش‌ها: در هریک از دو منطقه دو ترانسکت به طول 200 متر در روی هر ترانسکت به فواصل 50 متر نمونه‌برداری از سطح خاک (۰-۱۰ سانتی‌متری) انجام شد. سپس نمونه‌ها به آزمایشگاه انتقال و پارامترهای مورد نظر و میزان هدررفت خاک مقایسه و محاسبه شد.  
نتایج: نتایج نشان داد که حداقل مواد آلی در خاک حفاظت­شده، یک درصد و در منطقه فرسایشی ۳۲/۰ درصد است که نشان‌دهنده فرسایش خاک سطحی و از دست رفتن مواد آلی خاک است. عملیات حفاظت خاک در منطقه مورد مطالعه سبب افزایش مواد آلی، هدایت الکتریکی، رس، سیلت و تخلخل به ترتیب (۵۷/۶۷، ۵۰/۳۷، ۳۹/۱۳، ۸۸/۱۲، ۲۰/۱۰ درصد) نسبت به منطقه فرسایشی شد، درصورتی که واکنش خاک، شن و وزن‌مخصوص ظاهری به ترتیب ۸۲/۲، ۱۰۰ و ۲۱/۱۲ درصد کمتر از منطقه فرسایشی است که از نظر آماری بین دو منطقه تفاوت معنی‌دار وجود دارد.
.نتیجه‌گیری: نتایج نشان‌دهند اثر مثبت عملیات‌های آبخیزداری بر بهبود وضعیت خاک در منطقه حفاظتی است. به‌دلیل کاهش پوشش گیاهی، ماده آلی، تخریب ساختمان خاک و کاهش پایداری خاکدانه‌ها، شاخص فرسایش‌پذیری خاک در افزایش داشته است.

چکیده هدف: هدف از این مطالعه ارزیابی کمی سناریوهای تخصیص آب در منطقه جیرفت واقع در استان کرمان توسط مدل WEAP است. حجم کل مخزن سد جیرفت 412 میلیون مترمکعب و حجم مفید مخزن 370 میلیون‌ متر مکعب است که 250 میلیون متر مکعب از این حجم از طریق تونلی به طول 6 کیلومتر با 120 متر ارتفاع آبریز برای تولید 60 مگاوات برق و همچنین تأمین آب مورد نیاز 11 هزار هکتار از اراضی دشت جیرفت مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ لذا برنامه‌ریزی و مدیریت این منبع در ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا دارای اهمیت فراوانی است. در این تحقیق با استفاده از مدل WEAP و با توجه به وضع موجود، بهینه‌سازی تخصیص آب به بخش کشاورزی و شرب با تعریف سناریوهای مختلف مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
مواد وروش‌ها: در این پژوهش با استفاده از مدل WEAP ادامه وضع موجود (سناریوی مرجع) و اثر اجرای سناریوهای تعریف شده s₁ (افزایش آبیاری قطره‌ای با راندمان 85% و آبیاری بارانی با راندمان 65%)، s₂ (افزایش سطح زیر کشت)، s₃ (تغییر الگوی کشت)، s₄ (مدیریت تقاضا به میزان 20%)، s₅ (کاهش دبی ورودی به مخزن سد در افق طرح به میزان 40%) و سناریوهای ترکیبی از این سناریوها برای تخصیص بهینه آب سد جیرفت بررسی شد.
نتایج: نتایج حاصل از سناریوهای مختلف نشان داد که در سناریوی مرجع، میزان کل تقاضای کشاورزی 8/1559 میلیون مترمکعب استاست که 7/19 میلیون مترمکعب آن تأمین نمی­شود. براساس سناریو s₁، میزان کل تقاضای کشاورزی 8/801 میلیون مترمکعب است که کل آن تامین می­شود و مقدار ذخیره آب سد در این سناریو 66730 میلیون‌ متر‌مکعب خواهد بود. همچنین نتایج نشان داد که مقدار تقاضا و عدم تامین نیاز آب در سناریوی ترکیبی S145 در مقایسه با سناریوی ترکیبی S14 تغییر نمی‌کند، ولی ذخیره آب در مخزن سد به میزان 66037 میلیون مترمکعب کاهش می‌یابد
.نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که مدل WEAP مؤثرترین راهکارها را برای تأمین نیازهای مختلف دشت جیرفت و کاهش اثرات نامطلوب خشکسالی ارائه می‌دهد. با تغییر الگوی کشت فعلی میزان ذخیره مخزن افزایش و عدم تأمین نیاز آب هم کاهش می‌یابد. نتایج حاصل از اعمال سناریوهای مختلف نشان داد که بیشتر از خشکسالی، مدیریت نادرست منابع آب باعث کاهش ذخیره آب مخزن و کمبود آب در بخش کشاورزی شده است.

چکیده بهره‌برداری بهینه از مخازن چندمنظوره یکی از مسائل پیچیده و غیرخطی، در بهینه‌سازی چندهدفه است. محدودیت منابع آب و توزیع غیریکنواخت آن، لزوم مدیریت و بهره‌برداری بهینه از منابع را ممکن ساخته است. الگوریتم‌های فرا ابتکاری ابزار بهینه‌سازی مناسبی هستند لذا در این تحقیق الگوریتم‌های چرخه آب، گرگ خاکستری و ترکیب این دو در حالت‌های تک‌هدفه و چندهدفه به‌منظور بهینه‌سازی مدل بهره‌برداری سدهای لتیان و دز مورد بررسی و مقایسه قرار گرفتند. در حالت تک‌هدفه الگوریتم‌های چرخه آب، گرگ خاکستری و ترکیبی، پس از بررسی کارآمدی آن‌ها توسط 8 تابع محک استاندارد، در حل مسئله بهره‌برداری بهینه از سیستم مخزن لتیان استفاده شد. همچنین عملکرد آن‌ها با استفاده از شاخص‌های عملکرد مخزن بررسی و در حالت بهره‌برداری چندهدفه ابتدا الگوریتم‌های چندهدفه چرخه آب، گرگ خاکستری و ترکیبی توسط توابع ZDT مورد سنجش قرار گرفت، و پس از صحت‌سنجی مدل بهره‌برداری چندهدفه سد دز بر اساس الگوریتم‌های فوق‌الذکر توسعه داده شد و جبهه پارتو حاصل از هر کدام بررسی شد. نتایج نشان داد که الگوریتم ترکیبی، تقریباً در تمامی توابع از هر دو الگوریتم چرخه آب و گرگ خاکستری جواب بهتری را ارائه می‌دهد. با توجه به نتایج به‌دست آمده از مدل بهره‌برداری سد لتیان الگوریتم ترکیبی با مقدار تابع هدف 011/0، تأمین 57/98 درصد از نیازهای پایین‌دست، میزان کل کمبودها 43/1 درصد و با شاخص پایداری 97% و ارائه منحنی همگرایی و رهاسازی مناسب‌تر نسبت به دو الگوریتم چرخه آب و گرگ خاکستری عملکرد بهتری داشته است.

چکیده بارش‌های شدید فصلی در مخازن سدها موجب پدیدار شدن سیل‌های عظیم و در پی آن تخریب سدها خواهد شد. یکی از راه‌های کنترل این بارش‌ها استفاده از سرریزهایی با طول موثر بیشتر، همانند سرریزهای کلیدپیانویی می‌باشد. در همین راستا در پژوهش حاضر با استفاده از نرم‌افزار Flow3D اقدام به شبیه‌سازی این سازه‌ها نمودیم. برای این کار از سه بافل مکعبی، دایره‌ای و پنج ضلعی که با آرایش خطی روی سرریز قرار گرفته بودند، استفاده شد. نتایج به‌دست آمده حاکی از آن است که با افزایش ارتفاع بافل‌ها اتلاف انرژی هم افزایش می‌یابد. بیشترین مقدار افت با افزایش yc/H، به‌ترتیب در بافل مکعبی، دایره‌ای و پنج ضلعی اتفاق افتاد. در شرایط یکسان تفاوت در شکل و ارتفاع بافل‌ها موجب تفاوت در میزان استهلاک انرژی شد. به‌طور کلی بیشترین مقدار افت مربوط به بافل مکعبی به مقدار ۶۵/۰=ΔEr بود. با افزایش عدد وبر میزان افت انرژی هم کاهش پیدا می‌کند. در شرایط یکسان تفاوت در شکل و ارتفاع بافل‌ها موجب تفاوت در میزان استهلاک انرژی شد.

چکیده فضای سبز، از مؤلفه‌های مهم و اثرگذار بر زندگی شهری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر فضای سبز شهری بر کیفیت زندگی شهروندان در شهرستان شوشتر در سال 1401 انجام شد. در این پژوهش، ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه تأثیر فضای سبز شهری بر کیفیت زندگی سالتر 1993 بود . بر اساس رابطه کوکران، 384 نفر به عنوان جامعه و نمونه آماری تعیین و به شیوه تصادفی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که در بعد تاثیرات روانی- اجتماعی فضای سبز شهری: احساس تخلیه روانی پس از حضور در فضای سبز شهری(4.3)، در بعد عوامل دافعه محل سکونت: کیفیت نامطلوب آب شهری و هوای استنشاقی(4.62)، در بعد انگیزه مراجعه به فضای سبز شهری: فرار از مشکلات زندگی(3.6) و در بعد دلایل برتری فضای سبز شهری به سایر تفرج گاه ها: نزدیکی فضای سبز به محل سکونت و دسترسی آسانتر(3.75)، مهم ترین گویه های ارزیابی شده از نظر مردم بوده اند. سطح اثر فضای سبز شهری بر کیفیت شهروندان شهرستان شوشتر، از مجموع 384 نفر؛ 76 نفر اثر فضای سبز شهری بر کیفیت زندگی را در سطح عالی، 121 نفر درسطح خوب، 140 نفر در سطح متوسط و 47 نفر در سطح ضعیف بوده است. همچنین بعد تاثیرات روانی- اجتماعی فضای سبز شهری بیشترین تاثیر را در برآورد سطح نهایی مقیاس پرسشنامه داشته است(p=0.001). نتایج نشان داد که فضای سبز شهری در شهرستان شوشتر تأثیر مثبتی بر کیفیت زندگی شهروندان دارد و بهبود و ارتقای فضاهای سبز می‌تواند به بهبود کلیت زندگی و رضایت شهروندان کمک کند.

چکیده آزمایش‌هایی به‌منظور بررسی پاسخ گیاه حساس به آللوکمیکال شاهی به عصاره آبی حاصل از اندام‌های مختلف علف‌های هرز مهم نظیر مارتیغال (marianum Silybum) و پنیرک (Malva sylvestris) انجام شد. آزمایش مربوط به هر گیاه به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در سال 1402 به اجرا درآمد. اندام‌های مختلف علف‌های هرز در سه سطح ریشه، ساقه و برگ به‌ عنوان فاکتور اول و غلظت‌های مختلف عصاره حاصل از هر یک از اندام‌ها در 5 سطح (0 (شاهد) ، 25، 50، 75 و 100درصد) به عنوان فاکتور دوم بود. برای عصاره‌گیری نمونه‌ها، پس از جمع‌آوری و خشک نمودن آن‌ها، ابتدا 5 گرم از پودر هر یک از اندام‌های گیاه (وزنی) با 100 میلی‌لیتر حلال آب مقطر (حجمی) به‌طور جداگانه عصاره‌گیری شد. سپس از عصاره بدست آمده از استاک (محلول پایه)، غلظت‌های مختلف تهیه شد. نتایج نشان داد که درصد و سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه، ساقه‌چه، طول گیاهچه، نسبت ریشه‌چه به ساقه‌چه، شاخص طولی بنیه بذر، وزن خشک ریشه‌چه و ساقه‌چه، وزن خشک گیاهچه و شاخص وزنی بنیه بذر شاهی تحت تاثیر عصاره آبی اندام‌ها و غلظت‌های مختلف علف‌هرز مارتیغال و اثر متقابل آن‌ها قرار گرفتند. در بین اندام‌ها، عصاره آبی برگ از بیشترین پتانسیل بازدارندگی بر خصوصیات جوانه‌زنی شاهی برخوردار بود، به‌طوری که تفاوت در تاثیر غلظت‌های مختلف اندام‌ها وابسته به حد آستانه غلظت آن‌ها بود. نتایج در مورد اثر عصاره آبی اندام‌های مختلف علف‌هرز پنیرک بر خصوصیات جوانه‌زنی شاهی نیز مشابه علف‌هرز مارتیغال بود، با این تفاوت که عصاره آبی برگ علف‌هرز پنیرک در غلظت‌های مختلف دارای

چکیده تاکنون کاربرد روش ماسکینگام در رودخانه‌های چندشاخه‌ای به دلیل کمبود داده‌های مشاهداتی سیلاب محدود بوده است. در روش ماسکینگام برای کل بازه رودخانه، دو پارامتر x و K واسنجی می‌شوند. در این مطالعه از روش ماسکینگام چندبازه‌ای برای روندیابی سیل در یک رودخانه چندشاخه‌ای استفاده شد. به این منظور، سیستم رودخانه چندشاخه‌ای شامل آبراهه اصلی، شاخه فرعی و بازه انتهایی رودخانه بعد از تلاقی به چند بازه تقسیم شده و برای هر بازه، محاسبات مدل ماسکینگام به صورت مجزا اجرا می‌شود. در این صورت پارامترهای ماسکینگام چندبازه‌ای به‌دست خواهند آمد. اجرای مدل ماسکینگام چندبازه‌ای در سیستم چندشاخه‌ای رودخانه تجن واقع در استان مازندران نشان داد که مدل سه‌بازه‌ای دارای بهترین دقت است. مجموع مربعات خطا برای مدل‌های ماسکینگام یک بازه‌ای، دوبازه‌ای و سه‌بازه‌ای به‌ترتیب حدود 422، 262 و 222 (m3/s)2 بدست آمد که بیانگر دقت قابل قبول نتایج روندیابی سیل در حالت ماسکینگام چندبازه‌ای است. دبی اوج هیدروگراف مشاهداتی سیلاب خروجی از حوضه رودخانه حدود 7/61 مترمکعب بر ثانیه و در حالت ماسکینگام یک، دو و سه‌بازه‌ای حدود 7/55، 3/58 و 9/58 مترمکعب بر ثانیه بدست آمد. به این ترتیب خطای این مدل در برآورد دبی اوج هیدورگراف خروجی در سه حالت یک، دو و سه‌بازه‌ای حدود 7/9، 5/5 و 5/4 درصد است. همچنین حجم واقعی سیلاب خروجی از حوضه مورد مطالعه حدود 53/2 میلیون مترمکعب بدست آمد در حالی‌که این حجم در حالت‌های ماسکینگام یک، دو و سه‌بازه‌ای به‌ترتیب حدود 50/2، 55/2 و 54/2 میلیون مترمکعب می‌باشد.

چکیده به منظور برآورد پارامترها و ارزیابی مدل CropSyst برای پیش‌بینی رشد و عملکرد دو رقم گندم در شمال شرق خوزستان آزمایشی به صورت طرح اسپلیت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در یک مزرعه تحقیقاتی در شهرستان رامهرمز با سه تکرار اجرا شد. فاکتورها شامل رژیم آبیاری در دو سطح (آبیاری کامل و قطع آبیاری پس از گل‌دهی)، تاریخ کاشت (شش تاریخ شامل:30 مهر، 15 آبان، 30 آبان، 15 آذر، 30 آذر و 15 دی‌) و دو رقم گندم (چمران2 و سیروان) بودند. ﻣﺪل CropSyst ﺑﺮای ارﻗﺎم ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ دقت ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻰ واﺳﻨﺠﻰ ﺷﺪ. پارامترهای گیاهی این مدل از جمله فاکتورهای فتوپریود و بهاره‌سازی در این مرحله تعیین شدند. براساس نتایج، طول روز بحرانی، طول روز سقف، تعداد روز بهاره‌سازی پایه، حداقل سرعت نمو در شرایط عدم بهاره‌سازی و نقطه اشباع بهاره‌سازی برای رقم چمران 2 به ترتیب برابر با 14، 8، صفر، 9/0 و 24 و برای رقم سیروان به ترتیب 8/13، 8/7، صفر، 93/0 و 25 بود. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزی ﻣﺮاﺣﻞ ﮔﻞدﻫﻰ و رﺳﻴﺪﮔﻰ ﻓﻴﺰﻳﻮﻟﻮژﻳﻚ ﺑﺮاﺳﺎس آماره‌های RMSE، d، CRM و EF، ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻣﺪل Cropsyst ﺑﺎ دﻗﺖ ﺧﻮﺑﻰ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺬﻛﻮر را ﺑﺮای ارﻗﺎم ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزی ﻧﻤﻮد. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزی ﻣﺎده ﺧﺸﻚ اﻧﺪامﻫﺎی ﻫﻮاﻳﻰ ﺑﺮای ارﻗﺎم ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ این ﻣﺪل قادر به شبیه‌سازی ٩5 ﺗﺎ 98 درﺻﺪ این پارامتر در تیمارهای مختلف تاریخ کاشت و آبیاری بود. مقدار خطای مدل براساس آماره RMSE ﺑﺮای ﻣﺎده ﺧﺸﻚ اﻧﺪامﻫﺎی ﻫﻮاﻳﻰ در رقم-های ﭼﻤﺮان 2 و سیروان ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ 627 و 351 ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم در ﻫﻜﺘﺎر ﺑﻮد.

چکیده هدف: با توجه به سمیت فلزات، عوارض جانبی آن‌ها ممکن است به هر دو ارگانیسم خاک، گیاهان و موجودات زنده آسیب جدی وارد کند. بسیاری از روش‌های مرسوم برای آلودگی‌زدایی از خاک دارای مشکلات و محدودیت‌هایی هستند. روش الکتروسینتیک یک روش نوآورانه برای اصلاح خاک‌های آلوده به فلزات سنگین است که کارایی بالایی نسبت به سایر روش‌های موجود دارد.

مواد و روش‌ها: در این تحقیق به بررسی حذف کروم (VI) از خاک حاوی نیترات پرداخته شد، ابتدا خاک به طور مصنوعی در غلظت 250 میلیگرم بر کیلوگرم به دیکرومات پتاسیم آلوده شد. و همچنین به منظور بررسی تأثیر نیترات بر حذف کروم خاک به نیترات کلسیم نیز آغشته شد.

یافته‌ها: با انجام آزمایشات الکتروسینتیک مشخص شد که با افزایش گرادیان الکتریکی وارد شده به خاک جریان عبوری بین الکترودها افزایش یافته که به دنبال آن انتقال یون‌ها نیز تحت تأثیر پدیده مهاجرت یونی و الکترواسمز افزایش می‌یابد که نتایج نشان از افزایش راندمان حذف از 68/99 درصد به 80/99 درصد می‌دهد. همچنین استفاده از عامل کمپلس‌ساز EDTA نسبت به آب مقطر سبب افزایش راندمان حذف از 71/99درصد به 92/99 درصد شد. در نتیجه استفاده از الکترولیت EDTA و افزایش ولتاژ سبب افزایش راندمان حذف می‌شود.

نتیجه‌گیری: نتایج آزمایشات نشان داد که استفاده از روش الکتروسینتیک اثر معنی‌داری بر حذف کروم (VI) از خاک حاوی نیترات دارد.

چکیده در این پژوهش، به­منظور سهولت احداث خطوط و کارگذاری در اعماق کمتر، راهکار کاهش شیب خطوط را در شرق شهر اهواز  بررسی نمودیم. همچنین، به مقایسه اقتصادی بین این حالات پرداختیم. موقعیت توپوگرافی شهر اهواز به لحاظ ارتفاع کم این منطقه از سطح دریا، پست و هموار بودن منطقه و نوع خاک (که اغلب از نوع خاک­های سنگین و ریزشی است)  موجب شده که طراحی، اجرا و دفع فاضلاب این منطقه با مشکلات فراوانی مواجه باشد. بالا بودن سطح آب زیرزمینی در این منطقه، وجود شبکه فرسوده و رشد مجتمع­های مسکونی و به­تبع آن افزایش جمعیت متمرکز در برخی مناطق، مشکلات اجرا و بهره‌ برداری از تأسیسات و خطوط فاضلاب را در این شهر دوچندان نموده است. کارگذاری خطوط در اعماق بیشتر یا مستلزم اجرای روش­های خاص، مانند روش میکروتونل است­­­ که از جمله پرهزینه­ترین روش‌های اجرا است یا به­منظور جلوگیری از کارگذاری دراعماق، احداث ایستگاه­های پمپاژ را اجتناب­ناپذیر می‌سازد. در این تحقیق خطوط اصلی شرق شهر اهواز، علاوه بر شیب استاندارد با شیب­های ،  و شیب کمتر از   به­صورت سعی و خطا با استفاده از نرم­افزار  sewer cad طراحی شده است. کاهش شیب خطوط، موجب  افزایش قطر می‌شود، که این افزایش بالا رفتن هزینه­های خرید لوله را به­دنبال خواهد داشت؛ ولی به­موازات کاهش هزینه‌های اجرایی، کاهش هزینه تجهیزات ایستگاه­های پمپاژ و هزینه­های بهره‌برداری ایستگاه­ها و کاهش هزینه تعمیرات و نگهداری خطوط را به دنبال دارد. خطوط  با شیب  استاندار به­طور متوسط 1متر کاهش عمق کارگذاری، 7/9درصد افزایش هزینه خرید لوله، 10درصد کاهش هزینه اجرا، 5/9 درصد کاهش هزینه تجهیزات ایستگاه، 6/9 درصد کاهش هزینه تعمیرات و نگهداری  و طراحی  استاندارد عمق خطوط  2/1 کاهش، 15درصد افزایش هزینه خرید لوله، 12درصد کاهش هزینه اجرا، 12 درصد کاهش هزینه تجهیزات ایستگاه، 4/10 درصد کاهش هزینه تعمیرات و نگهداری  و در طراحی باشیب سعی و خطایی کاهش 35/1متر عمق کارگذاری ، 9/18درصد افزایش هزینه خرید لوله، 15درصد کاهش هزینه اجرا، 12 درصد کاهش هزینه تجهیزات ایستگاه، 7/11درصد کاهش هزینه تعمیرات و نگهداری را به دنبال دارد. در این پژوهش با بررسی تمام پارامترها، طراحی با شیب  استاندارد پیشنهاد می‌گردد.

چکیده به منظور بررسی اثرات تنش خشکی و طیف‎های مختلف نور بر عملکرد، بهره‎وری آب و برخی خصوصیات مورفولوژیک گیاه گندم، این آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی در سال 1401 در مجتمع آموزش عالی تربت جام انجام شد. اثرات تنش خشکی شامل سه سطح (100، 75 و 50 درصد نیاز آبی) و تأثیر طیف‎های مختلف نور شامل شش سطح (سفید، 70 درصد قرمز+ 30 درصد آبی، 100 درصد قرمز، 70 درصد آبی+ 30 درصد قرمز، 100 درصد آبی و 50 درصد قرمز+ 50 درصد آبی) بر گیاه گندم مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که با اعمال تنش خشکی به میزان 75 و 50 درصد نیاز آبی گیاه، وزن تر اندام هوایی، وزن خشک اندام هوایی، وزن تر ریشه، وزن خشک ریشه، طول گیاه، کلروفیل a ، کلروفیل b، کلروفیل کل،کارتنوئیدها، غلظت پتاسیم، غلظت فسفر و غلظت منیزیم کاهش و بهره‎وری آب به‎ترتیب 52/18 و 94/27 درصد افزایش یافت. هم‎چنین نتایج نشان داد که در بین طیف‎های مختلف نور، بالاترین مقادیر وزن تر و خشک اندام هوایی، وزن تر و خشک ریشه، طول گیاه و بهره‎وری آب در نور 70 درصد قرمز+ 30 درصد آبی و بالاترین میزان رنگیزه‎های فتوسنتزی در گیاه گندم در نور 50 درصد قرمز+ 50 درصد آبی به‎دست آمد. در خصوص غلظت عناصر نیز نتایج نشان داد که بالاترین میزان پتاسیم در نور 100 درصد قرمز، فسفر در نور سفید و منیزیم در نور 50 درصد قرمز+ 50 درصد آبی رخ داد.

چکیده گردشگری منابع آبی از مباحث روز دنیا در جهت توسعه پایدار می‌باشد. توسعه این صنعت در کنار منابع آب باعث کاهش فشار شدید برداشت آب، انتقال فرهنگ و آگاهی از تاریخچه آبی، معیشت جایگزین برای مناطق دارای درآمد کم و توجه بیشتر و حفظ منابع آبی تاریخی می‌شود. استان قزوین پتانسیل بالایی در زمینه سازه‌های آبی تاریخی دارد و توسعه گردشگری آن می‌تواند از این طریق نیز به نحو احسن صورت پذیرد. لذا هدف این تحقیق بررسی طرح‌ها و مطالعات گردشگری آبی در داخل و خارج کشور جهت ارائه یک طرح اولیه کلی به منظور توسعه گردشگری آبی برای استان قزوین ارائه نمود.
در این راستا با جمع‌آوری اطلاعات منابع و سازه‌های آبی استان قزوین، از طریق کسب تجربه بازدیدها و تحقیقات، جلسات متعدد با کارشناسان خبره در این زمینه و مشاوره از آن‌ها، پتانسیل‌های برتر استان معرفی شده و تا با توجه به ویژگی‌ها و نقاط ضعف و قوت آنها بتوان بهترین آن را انتخاب نمود.
با توجه به تحلیل کمی صورت گرفته، آب انبار پتانسیل برتر و پس از آن به ترتیب باغستان، چشمه‌های آبگرم، قنات و پرورش ماهی انتخاب گردید.
با توجه به پتانسیل برتر گردشگری آب انبار استان قزوین و توسعه و تبلیغ آن، هم می‌توان سازه‌های قدیمی آبی را زنده نمود و هم اهمیت منابع آب و حفاظت از آن را به آگاهی مردم رساند. در عین حال میتوان با جذب گردشگر و ایجاد معیشت جایگزین، از فعالیت‌های مصرف کننده آب زیاد جلوگیری نموده و توسعه پایدار با کاهش مصرف آب را رقم زد.