نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• قاسم حاجی تلخابی ¹
• محمد همتی ²
• سمیه حجابی ³

¹ دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی آب، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

² دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

³ استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

چکیده

کاهش سطح و تراز آب دریاچه ارومیه یکی از بحران‌های محیط زیستی منطقه‌ای است. یکی از اقدامات احیاء دریاچه ارومیه انتقال آب بین حوضه‌ای از حوضه زاب به دریاچه ارومیه توسط تونل کانی سیب است. هدف از مطالعه حاضر بررسی هیدرولیکی و هیدرولوژیکی طرح انتقال آب از سد کانی سیب به دریاچه ارومیه می‌باشد. برای رسیدن به این هدف، انتقال آب از حوضه زاب به دریاچه ارومیه در قالب سه سناریو (مخزن خالی، مخزن نیمه پر و مخزن کاملا پر) برای یک دوره 10 ساله شبیه‌سازی و از نظر هیدرولوژیکی و هیدرولیکی ارزیابی گردید. حل معادله بیلان آب با دخالت روابط هیدرولیکی دبی انتقال آب تونل و سرریز اوجی سد در محیط نرم‌افزاری MATLAB به صورت روزانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که میزان خروجی تونل کمتر از میزانی خواهد بود که در برنامه ستاد احیاء دریاچه ارومیه (600 میلیون متر مکعب) تعیین شده است. لازم به ذکر هست که حجم قابل انتقال آب (با بازدهی 100 درصد) در دوره هیدرولوژیکی خشک (مشابه سال 77-78) در حدود 190 میلیون مترمکعب خواهد بود. علاوه بر آن در حالت پرآبی (مشابه سال 82-83) میزان خروجی تونل در حدود 767 میلیون متر مکعب خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

• انتقال بین حوضه‌ای
• تونل کانی سیب
• حجم آب
• دریاچه ارومیه

عنوان مقاله [English]

Hydrological and Hydraulic Evaluation of Water Transfer from the Kani Sib Tunnel to Lake Urmia

نویسندگان [English]

• Ghasem Haji Talkhabi ¹
• Mohammad Hemmati ²
• Somayeh Hejabi ³

¹ MSc in Water Engineering, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia, Iran.

² Associate professor, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia, Iran.

³ Assistant professor, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia, Iran

چکیده [English]

The decline in water level of Lake Urmia is one of the regional environmental crises. One of the measures to rehabilitate Lake Urmia is the inter-basin water transfer from the Zab Basin to Lake Urmia through the Kani-Sib tunnel. The aim of the present study is the hydraulic and hydrological investigation of the water transfer project from Kani-Sib Dam to Lake Urmia. To achieve this goal, the water transfer from the Zab basin to Lake Urmia was simulated in the form of three scenarios (empty reservoir, half-full reservoir and full reservoir) for 10-years period and evaluated hydrologically and hydraulically. Solving the water balance equation with the intervention of the hydraulic relations of the tunnel water transfer flow and dam peak overflow was investigated in the MATLAB software environment on a daily basis. The results of the present study revealed that the outlet of the tunnel will be less than the amount determined in the Urmia lake reclamation headquarters program (600 MCM). It should be noted that the transferable volume of water (with 100% efficiency) in the dry hydrological period (similar to 77-78 year) will be around 190 MCM. In addition, in the case of high water (similar to 82-83 year), the tunnel outlet will be around 767 MCM.

کلیدواژه‌ها [English]

• Inter-basin transfer
• Kani-Sib tunnel
• water volume
• Lake Urmia